Nên sửa đổi trình tự, thủ tục cai nghiện bắt buộc thế nào cho phù hợp

Thứ hai - 01/01/2018 11:00

Để đưa 1 người vào cai nghiện bắt buộc phải mất ít nhất 3-4 tháng và liên quan đến nhiều quy định về trình tự, thủ tục. Vì thế, cần xem xét sửa đổi giảm bớt thủ tục hành chính mà vẫn bảo đảm đúng pháp luật.

Những quy định hiện hành

Theo quy định, trình tự, thủ tục đưa người vào Cơ sở cai nghiện như sau: (1) Phát hiện người nghiện; (2) Lập hồ sơ (Công an cấp xã); (3) Ra Quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn (Chủ tịch UBND cấp xã); (4) Giao người nghiện cho 1 tổ chức xã hội quản lý trong thời gian lập hồ sơ (đối với người không có nơi cư trú ổn định); (5) Tổ chức cai nghiện tại cộng đồng, gia đình (UBND cấp xã); (6) Phát hiện người đó vẫn sử dụng ma túy (Công an cấp xã); (7) Xác định tình trạng nghiện (cơ quan y tế); (8) Lập hồ sơ cai nghiện bắt buộc (Công an, UBND cấp xã); (9) Thông báo việc lập hồ sơ và tổ chức cho người nghiện, gia đình đọc hồ sơ (Công an cấp xã); (10,11, 12,13) Chuyển hồ sơ thư tự cho Trưởng Công an cấp huyện-Trưởng phòng Tư pháp-Trưởng phòng LĐTB&XH (đề nghị Tòa án)-Tòa án xét quyết định; (14) Cơ sở cai nghiện tiếp nhận người vào cai bắt buộc.

Theo trình tự, đầu tiên là những người tham mưu soạn thảo văn bản pháp luật đã không tính đến đặc thù của người nghiện, giao một tổ chức xã hội quản lý trong thời gian lập hồ sơ. Thực tế không có bất kỳ tổ chức xã hội nào có khả năng quản lý người nghiện vì họ lệ thuộc nặng vào ma túy, không kiểm soát được hành vi, nhiều người có nhiều tiền án, tiền sự, có thái độ bất hợp tác, chống đối quyết liệt, côn đồ, hung hãn; khi bị phát hiện thường trong tình trạng "hội chứng cai", "đói ma túy" hoặc "phê ma túy, ngáo đá", rất dễ xảy ra hành vi nguy hiểm cho sức khỏe, tính mạng cán bộ và nhân dân. Chính vì vậy, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sau đó đã ban hành nghị quyết, đưa những người này vào "cơ sở xã hội" thay vì giao cho tổ chức xã hội quản lý.

Tiếp đến, việc công an cấp xã lập hồ sơ xong phải thông báo và trong thời gian 5 ngày phải đưa cho người nghiện đọc hồ sơ. Như trên đã nêu, người nghiện không phải người bệnh thông thường, dù được đưa vào cai nghiện, điều trị bệnh nhưng vẫn thường bất hợp tác, dù hồ sơ có đầy đủ căn cứ pháp lý, sẽ đi khỏi địa bàn để trốn cai nghiện. Và như vậy, quyết định của Tòa án không thực hiện được.

Ở đây, cũng xem xét, có cần phải để người nghiện đọc hồ sơ không, khi có đến 4 cơ quan bảo vệ pháp luật lập, xem xét hồ sơ (Công an cấp xã và cấp huyện, phòng Tư pháp, Tòa án và Viện Kiểm sát nhân dân) chưa kể phòng LĐTB&XH nữa. Trong khi đó, nội dung hồ sơ không có gì phức tạp, chủ yếu là xem xét 2 vấn đề: Người đó có đúng là đã nghiện ma túy (cơ quan chuyên môn y tế đã xác nhận), đã (và đang) giáo dục tại xã, phường, thị trấn mà vẫn sử dụng ma túy.

Tiếp đến là việc lần lượt chuyển hồ sơ để xem xét đến đủ 5 cơ quan (Công an cấp huyện, phòng Tư pháp, Phòng LĐTB&XH, Tòa án, Viện Kiểm sát nhân dân), mỗi cơ quan được quy định trong mấy ngày hoặc cả tuần. Chỉ cần 1, 2 cơ quan thấy chưa đầy đủ, trả lại hồ sơ cho cơ quan trước bổ sung đã làm "lê thê" thêm thời gian. Quy định đó có thể là bước "thụt lùi" so với quy định trước đây. Trước đây, tổ chức Hội đồng tư vấn xét duyệt hồ sơ trình Chủ tịch UBND cấp huyện ra quyết định. Một cuộc họp có thể xem xét nhiều hồ sơ, cùng trao đổi tại chỗ những vấn đề cần quan tâm (chưa đầy đủ ở khâu nào, cơ quan nào phải bổ sung…).

Tiếp đến, sau khi Tòa án quyết định áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện, trong vòng 3 ngày, Công an và phòng LĐTB&XH cấp huyện có trách nhiệm đưa người vào cơ sở cai nghiện. Nhiều người nghiện ra khỏi Tòa án đã trốn khỏi nơi cư trú, không chấp hành quyết định của Tòa án.

Đề xuất sửa đổi cụ thể

Bảo vệ quyền công dân theo Hiến định là mục tiêu tối thượng trong thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, nhưng không vì thế mà cần những quy định thiếu thực tiễn và khả thi, chi phí mất nhiều thời gian, công sức, tiền của của cơ quan nhà nước, của xã hội một cách không đáng có. Làm như vậy, trong trường hợp cai nghiện bắt buộc, khi quyết định xử lý không thực hiện được (ví dụ người nghiện bỏ trốn), không chỉ ảnh hưởng đến người nghiện không được điều trị nghiện sớm mà còn đến an ninh trật tự của xã hội. Chính vì vậy, cần sửa đổi thành giản tiện, loại bỏ những thủ tục hành chính rườm rà để phù hợp với thực tiễn. Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tư pháp, các Bộ, ngành, các tỉnh, thành phố tổng kết việc thi hành để sửa đổi, bổ sung Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Vì thế, đề nghị một số đề xuất như: Việc tổ chức "cơ sở xã hội" để quản lý người nghiện trong thời gian lập hồ sơ cũng chỉ là giải pháp tạm thời. Với các tỉnh, thành phố có ít người nghiện không có nơi cư trú ổn định nếu xây dựng cơ sở xã hội sẽ tốn kém, lãng phí vì cần cơ sở vật chất thường trực sẵn sàng lưu trú đặc thù cho người nghiệnc ũng như bố trí đội ngũ cán bộ y tế, tâm lý, bảo vệ…Do đó, căn cứ vào tính đặc thù của người nghiện và biện pháp cai nghiện, nên xem xét xây dựng "cơ sở xã hội" ngay trong cơ sở cai nghiện, tận dụng cơ sở vật chất, cán bộ nghiệp vụ quản lý và cai nghiện, hệ thống bảo vệ của cơ sở cai nghiện. Khu vực này tách riêng và thực hiện nghiêm ngặt các quy định cho "cơ sở xã hội" như hiện nay (cắt cơn, chế độ chăm sóc, giải trí, thăm gặp, không phải lao động, kể cả lao động trị liệu…). Nếu qua kiểm tra, xác định người chưa nghiện ma túy (mới sử dụng, lạm dụng) thì cho về gia đình. Làm như vậy sẽ "nhất cử lưỡng tiện" mọi mặt và không hề vi phạm quyền con người.

Tiếp theo, nên bỏ quy định thông báo, tổ chức cho người nghiện và gia đình đọc hồ sơ vì không cần thiết, tránh được tình trạng họ bỏ trốn. Các cơ quan hành pháp, tư pháp cấp huyện hoàn toàn có đủ trình độ, khả năng, tính trách nhiệm xem xét tính pháp lý của hồ sơ (vốn không phức tạp), hơn nữa họ đã có kinh nghiệm làm việc này hàng chục năm nay. Mặt khác, người nghiện khi đến Tòa án, họ cũng được nghe công khai các vấn đề của hồ sơ và có ý kiến biện minh của mình.

Về trình tự xem xét hồ sơ, nên thành lập một dạng Hội đồng tư vấn của các cơ quan hành pháp cấp huyện trước khi chuyển đến Tòa án thay vì gửi vòng vèo lần lượt từng cơ quan. Thường trực Hội đồng tư vấn chuyển hồ sơ cho các cơ quan rồi tổ chức họp Hội đồng. Mọi vấn đề sẽ được bàn bạc thấu đáo tại đây và vẫn bảo đảm ý kiến độc lập của các cơ quan. Vừa qua, một số địa phương đã vận dụng thực hiện mô hình này, đã rút ngắn trình tự hồ sơ xuống còn 10-12 ngày so với việc kéo dài hàng tháng như quy định hiện nay và chưa để xảy ra sai sót.

Vấn đề nữa, để bảo đảm người cai nghiện không trốn sau khi Tòa án quyết định, nên chăng, cơ quan chức năng gửi ngay người nghiện vào "cơ sở xã hội" trong cơ sở cai nghiện như vừa nêu (chỉ có 3 ngày). Ở đây, mọi quyền công dân của người cai nghiện được bảo đảm.

Những vấn đề khác đang "góp phần" gây khó cho công tác cai nghiện cũng cần nghiên cứu khẳng định và sửa đổi, bổ sung để mang tính khoa học, thực tiễn như: xác định vấn đề "người bệnh", chữa bệnh nghiện họ thế nào trong mối tương quan điều trị cai nghiện theo pháp luật xử lý hành chính; xác định "tình trạng nghiện" có nên làm (rất khó khăn) như hiện nay hay giản tiện, khoa học hơn; xác định cụ thể nội hàm tình trạng “không có nơi cư trú ổn định” của người nghiện; người nghiện nặng hay "ngáo đá", có hành vi gây ra mất an ninh trật tự xã hội, tổn hại cho sức khỏe cộng đồng có cần theo trình tự giáo dục tại xã, phường, thị trấn rồi mới cai nghiện bắt buộc; thống nhất hướng dẫn quy định khung thời gian cai nghiện bắt buộc để Tòa án có căn cứ áp dụng với từng người cai nghiện…

LV(theo tiengchuong.vn)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn cần trở thành thành viên của nhóm để có thể bình luận bài viết này. Nhấn vào đây để đăng ký làm thành viên nhóm!

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Video Clip
danhbawebsite
vanbanchidaodieuhanh
congthongtinchinhphu
cosodulieuquocgia
congthongtindongthap
sothongtintruyenthong
websitebannhanong
Tin xem nhiều
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây