Những vấn đề đặt ra trong công tác kiểm soát tiền chất

Thứ năm - 25/05/2017 09:47

No Image

No Image
Trước xu hướng ma túy tổng hợp đang dần thay thế các loại ma túy truyền thống, vấn đề kiểm soát tiền chất đặt ra những thách thức đối với các lực lượng chức năng. Trong khi đó, các hoạt động hợp pháp về tiền chất nhằm phục vụ phát triển kinh tế xã hội vẫn diễn ra sôi động, nhu cầu sử dụng tiền chất trong sản xuất, kinh doanh và y tế tăng trung bình 8% mỗi năm với hơn 900 doanh nghiệp có hoạt động liên quan đến tiền chất. Công tác kiểm soát tiền chất đòi hỏi lực lượng chức năng phải quản lý chặt chẽ, không để thất thoát tiền chất vào sản xuất ma túy, đồng thời vẫn phải tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, phát triển kinh tế xã hội.

Trong năm 2015,  Bộ Công thương đã cấp 2.562 giấy phép cho hơn 500 đơn vị có hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu tiền chất. Trong đó, số lượng tiền chất và hợp chất có chứa tiền chất được nhập khẩu 318.620,672 tấn và 1.749.940 lít, chủ yếu là toluene, acetone, methyl ethyl ketone, hydrochloric acid, sulphuric acid.. Trong số 34 loại tiền chất thuộc lĩnh vực công nghiệp chỉ có 14 loại được nhập khẩu về Việt Nam; 02 loại tiền chất được sản xuất trong nước là axits sunfuric và hydrochloric (có 04 công ty sản xuất). Về xuất khẩu, Bộ Công thương đã cấp 31 giấy phép xuất khẩu tiền chất công nghiệp với số lượng 7.008 lít, 857.087 kg sang các thị trường Campuchia, Đài Loan, Hồng Kông, Lào, Brunei, Trung Quốc. Qua theo dõi, kiểm soát cho thấy, số lượng tiền chất công nghiệp được làm thủ tục thông quan tại các cửa khẩu đạt dưới 50% số lượng được cấp phép.

Trong lĩnh vực y tế, Bộ Y tế đã cấp 05 giấy phép nhập khẩu tiền chất ephedrine (9,15 kg). Để đảm bảo cung ứng đủ thuốc phục vụ công tác điều trị bệnh, số lượng tiền chất dùng làm thuốc được nhập khẩu vào Việt Nam có chiều hướng tăng ổn định hàng năm.

Trong lĩnh vực đấu tranh chống tội phạm, Bộ Công an đã cấp 02 giấy phép nhập khẩu mẫu các chất ma tuý từ Cơ quan phòng, chống ma túy và tội phạm của Liên hợp quốc (UNODC) cho Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an trong chương trình phối hợp đào tạo thử tay nghề.

Trước diễn biến sôi động của hoạt động hợp pháp về tiền chất, Tổ công tác liên ngành kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy đã được thành lập ở Trung ương và địa phương, gồm đại diện các ngành Công an, Y tế, Công thương, Hải quan nhằm phối hợp, kiểm soát chặt chẽ lượng tiền chất được nhập khẩu theo đúng dự trù nhu cầu sử dụng trong nước, giám sát từ khâu nhập khẩu đến phân phối, sử dụng trong nước. Trong năm 2015, Tổ công tác liên ngành đã tham mưu Chính phủ bổ sung 2 tiền chất APPAN và GBL vào danh mục IV của Nghị định 126/2015/NĐ-CP, tăng số tiền chất cần quản lý từ 41 tiền chất (theo Nghị định số 82/2013/NĐ-CP) lên 43 tiền chất. Trong đó, tiền chất APPAN được bổ sung theo danh mục của Công ước quốc tế (mới được sửa đổi và có hiệu lực từ tháng 11/2015); tiền chất GBL được bổ sung do yêu cầu thực tiễn tình hình lạm dụng GBL ở một số tỉnh, thành phố.

Hàng năm, các đơn vị chức năng đã tổ chức kiểm tra, hướng dẫn các hoạt động hợp pháp về tiền chất theo chức năng, nhiệm vụ được giao. Năm qua, Bộ Công an (Cục Tham mưu Cảnh sát) tổ chức đoàn công tác kiểm tra, khảo sát tình hình hoạt động của Tổ công tác liên ngành địa phương tại 09 tỉnh, thành phố. Qua kiểm tra cho thấy Tổ công tác liên ngành ở một số địa phương chưa có hoạt động cụ thể hoặc có hoạt động nhưng chưa sâu nên kết quả thu được còn hạn chế, quan hệ phối hợp giữa các ngành chức năng tại địa phương còn chưa chặt chẽ. Mức độ hiểu biết về tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần của cán bộ trực tiếp làm công tác kiểm soát hợp pháp về ma túy chưa đáp ứng được yêu cầu công tác.

Bộ Công thương (Cục Hóa chất) tổ chức các đoàn công tác liên ngành kiểm tra tình hình nhập khẩu, xuất khẩu, sử dụng và tồn trữ các loại tiền chất sử dụng trong lĩnh vực công nghiệp của các doanh nghiệp tại một số tỉnh trên cả nước. Đa số các doanh nghiệp đã khai báo đầy đủ số lượng tiền chất xuất, nhập khẩu, số lượng kinh doanh trong kỳ, số lượng tồn kho; một số doanh nghiệp khi bán hàng thông báo cho khách hàng về trách nhiệm quản lý, sử dụng đúng mục đích các loại tiền chất, không thất thoát để tội phạm lợi dụng vào mục đích bất hợp pháp. Tuy nhiên, một số doanh nghiệp vẫn chưa quan tâm nghiên cứu các văn bản trong lĩnh vực quản lý nhà nước về tiền chất, thiếu cán bộ chuyên môn về vấn đề này do vậy nhận thức về tiền chất còn hạn chế, hàng hóa là tiền chất chưa được quản lý chặt chẽ.

Tổng cục Hải quan (Cục Điều tra chống buôn lậu) tổ chức đoàn công tác kiểm tra tình hình xuất nhập khẩu tiền chất, thuốc hướng tâm thần, thuốc gây nghiện tại một số Cục, Chi cục Hải quan trên cả nước. Các Cục, Chi cục Hải quan thực hiện tốt các quy định về công tác kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy, tuy nhiên, việc xử lý các vụ vi phạm về tiền chất còn nhiều khó khăn, cần có sự tăng cường quan hệ phối hợp giữa Công an và Hải quan trong hoạt động tiếp nhận, xử lý các vụ vi phạm về tiền chất. Trình độ hiểu biết về tiền chất của cán bộ Hải quan làm công tác kiểm soát còn hạn chế.

Phục vụ cho công tác kiểm soát, phối hợp, trao đổi thông tin giữa các cơ quan chức năng, Trung tâm dữ liệu về kiểm soát tiền chất đã được thành lập, đặt tại Bộ Công an theo Quyết định số 52/2011/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế phối hợp kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác theo dõi, kiểm tra, giám sát đang được triển khai thực hiện, giúp cho các lực lượng chức năng kịp thời nắm thông tin từng lô hàng tiền chất được thông quan, phân phối, sử dụng và tồn kho.

Bên cạnh cơ chế phối hợp giữa các lực lượng nhằm kiểm soát chặt chẽ lượng tiền chất được nhập khẩu và sử dụng trong nước, các cơ quan chức năng đã phối hợp, trao đổi thông tin với Ủy ban kiểm soát ma túy thế giới (INCB) và các nước có liên quan thông qua hệ thống Thông báo tiền xuất khẩu trực tuyến (trao đổi 335 thông tin), kịp thời ngăn chặn những chuyến hàng tiền chất vào Việt Nam trái phép. Việt Nam cũng đã thực hiện tốt các nghĩa vụ quốc tế theo 03 Công ước của Liên hợp quốc về ma túy, có các báo cáo thường niên và định kỳ về việc nhập khẩu, xuất khẩu và sử dụng tiền chất cho INCB.

Công tác kiểm soát tiền chất trong những năm qua đã có những kết quả tích cực, tình hình vận chuyển trái phép tiền chất ephedrine và pseudoephedrine qua đường chuyển phát nhanh từ Việt Nam đi Úc đã được kiềm chế so với các năm trước đây. Trong năm 2015, chỉ có 01 vụ do Cục Hải quan TP. Hà Nội phát hiện trong bưu phẩm có trọng lượng 4,4 kg chứa 2,7 kg tiền chất ma túy pseudoephedrine được giấu trong 03 hộp mỹ phẩm dưỡng da đang làm thủ tục chuyển phát nhanh sang Úc. Bên cạnh đó, lực lượng Công an và Hải quan đã phát hiện 08 doanh nghiệp nhập khẩu tiền chất không có giấy phép (gồm 01 doanh nghiệp nhập khẩu tiền chất y tế và 07 doanh nghiệp nhập khẩu tiền chất công nghiệp) và đã xử phạt vi phạm hành chính. Tình trạng sản xuất ma túy tổng hợp ở trong nước cơ bản đã được kiềm chế, tuy nhiên vẫn tiềm ẩn phức tạp.

Bên cạnh những kết quả trên, công tác kiểm soát tiền chất vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc sau:

Thứ nhất, trong xu thế cải cách hành chính, phát triển Chính phủ điện tử, các quy định về thời hạn và yêu cầu gửi giấy phép, báo cáo… tại Nghị định số 58/2003/NĐ-CP Quy định về kiểm soát nhập khẩu, xuất khẩu, vận chuyển quá cảnh lãnh thổ Việt Nam chất ma tuý, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần và Nghị định số 80/2001/NĐ-CP hướng dẫn việc kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy ở trong nước không còn phù hợp; nặng về thủ tục hành chính, gây khó khăn cho cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện.

Thứ hai, hiện chưa có quy định cụ thể về hàm lượng, nồng độ đối với hỗn hợp hóa chất có chứa tiền chất, nhiều lô hàng hóa chất có chứa tỉ lệ tiền chất rất nhỏ, việc tách chiết tiền chất ra khỏi hỗn hợp rất khó hoặc chi phí rất cao nên nguy cơ thất thoát vào sản xuất ma túy trái phép gần như không thể thực hiện được, tuy nhiên vẫn yêu cầu giấy phép nhập khẩu, gây phiền toái cho doanh nghiệp.

Thứ ba, việc kiểm soát các hoạt động mua bán tiền chất công nghiệp trong nội địa đến sản phẩm cuối cùng còn nhiều khó khăn, tiền chất công nghiệp được bán trôi nổi trên thị trường. Số lượng các doanh nghiệp được phép nhập khẩu tiền chất công nghiệp lớn (trên 500 doanh nghiệp) với nhiều lần nhập khẩu cho một giấy phép dẫn đến công tác theo dõi, kiểm soát khó khăn. Các doanh nghiệp có hoạt động liên quan đến tiền chất công nghiệp sau khi nhập khẩu chưa có báo cáo về tình hình phân phối, sử dụng, tồn kho. Đối với một số loại hàng hóa khi nhập khẩu được khai báo theo tên thương mại, không ghi chính xác hàm lượng, nồng độ tiền chất trong sản phẩm nên cơ quan chức năng khó phát hiện.

Thứ tư, Tổ công tác liên ngành địa phương hoạt động chưa hiệu quả, chưa nắm được các quy định của pháp luật về quản lý tiền chất, còn để xảy ra tình trạng bỏ lọt hành vi vi phạm. Sự phối hợp giữa Tổ công tác liên ngành Trung ương và địa phương còn hạn chế, chưa có sự kết nối chặt chẽ, thông suốt nên việc cập nhật thông tin và tổ chức hoạt động của địa phương chưa trọng tâm.

Để đáp ứng yêu cầu kiểm soát tiền chất, trong thời gian tới cần chú ý những vấn đề sau:

Một là, đề nghị sửa đổi, bổ sung một số văn bản pháp luật về kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy: Nghị định 58/2003/NĐ-CP quy định về kiểm soát nhập khẩu, xuất khẩu, vận chuyển quá cảnh lãnh thổ Việt Nam chất ma tuý, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần; Nghị định số 80/2001/NĐ-CP hướng dẫn việc kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy ở trong nước theo hướng giảm thủ tục hành chính, thực hiện cấp phép và khai báo điện tử.

Hai là, cần sửa đổi, bổ sung Thông tư 42/2013/TT-BCT quy định quản lý, kiểm soát tiền chất trong lĩnh vực công nghiệp. Trong đó, cần có quy định cụ thể về hàm lượng, nồng độ của các tiền chất trong hỗn hợp hóa chất phải có giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu; quy định về báo cáo đối với các doanh nghiệp, đơn vị sử dụng tiền chất.

Ba là, tổ chức tập huấn, hướng dẫn cán bộ làm công tác kiểm soát tiền chất ở địa phương. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động của các Tổ công tác liên ngành địa phương nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về kiểm soát tiền chất.

Bốn là, làm tốt công tác  tuyên truyền, vận động, giáo dục cho các cơ quan, doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp, y tế nâng cao ý thức quản lý trong công tác kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy.

 

Tác giả bài viết: BL (theo phongchongmatuy.com.vn)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn cần trở thành thành viên của nhóm để có thể bình luận bài viết này. Nhấn vào đây để đăng ký làm thành viên nhóm!
Video Clip
danhbawebsite
vanbanchidaodieuhanh
congthongtinchinhphu
cosodulieuquocgia
congthongtindongthap
sothongtintruyenthong
websitebannhanong
Tin xem nhiều
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây